'Deze cursus is waardevol voor iedere tolk.'

Tolken in de ggz 'Deze cursus is waardevol voor iedere tolk'

Hoe vertaal je het woord psychose? Wat zeg je als iemand zegt dat hij liever niet meer wil leven?
GGZ-gesprekken zijn van een andere orde. Ze zijn emotioneel, onvoorspelbaar en soms zwaar. Als tolk ben je in zulke situaties onmisbaar, maar ook kwetsbaar. Tijdens de cursus ‘Tolken binnen de GGZ’ leer je wat er écht speelt in de geestelijke gezondheidszorg. 

Tijdens deze cursus nemen verschillende docenten deelnemers mee in de wereld van de GGZ. Eén van hen is Rembrant Aarts. Aarts is psychiater, werkte jarenlang bij GGZ-instelling ARQ/Centrum’45 & Arkin en doceert aan internationale medische opleidingen. Daarnaast is hij sinds enkele jaren betrokken bij de cursus ‘Tolken binnen de GGZ’ van KTV Kennisnet. Een training die volgens hem hard nodig is. "Tolken worden meestal opgeleid als een soort taalmachine, woorden erin, vertaling eruit. Maar in de GGZ werkt dat niet altijd."

Gesprekken vol emotie en complexiteit

Gesprekken binnen de GGZ zijn niet alledaags. Voor tolken is dat ook belangrijk om te weten en te begrijpen, zegt Aarts.  "In de GGZ zie je mensen die al een traject achter de rug hebben: van zelfhulp en huisarts tot gespecialiseerde behandelingen. Tegen de tijd dat ze bij een psychiater aankomen, spelen er vaak diepgewortelde problemen, zoals psychoses, suïcidaliteit of zware verslaving. Die gesprekken zijn complex, beladen en emotioneel."

Juist daarom is het essentieel dat tolken snappen waar ze in terechtkomen. "Als je de structuur van de GGZ kent, weet welke taal er wordt gesproken, kun je beter werk leveren. Je helpt de patiënt én de hulpverlener."

Meer dan vertalen alleen

Tijdens de cursus 'Tolken in de GGZ' leren deelnemers onder meer hoe de GGZ in Nederland is opgebouwd, wat veelvoorkomende ziektebeelden zijn en hoe je omgaat met patiënten die verward of emotioneel zijn. "Soms zegt iemand iets wat totaal incoherent lijkt. Dan is het verleidelijk om te denken: ik vat het even samen, zodat het wel klopt wat de patiënt zegt. Maar dat moet je niet doen. Letterlijk vertalen is cruciaal, ook als het gek klinkt."

Aarts benadrukt ook het mentale aspect. "Deze gesprekken kunnen zwaar zijn. Je hoort verhalen over trauma, wanhoop, zelfmoordgedachte en verslaving. Dat gaat je als tolk niet in de koude kleren zitten Tijdens de cursus bereiden we tolken daarop voor door te oefenen met de materie. Daarnaast gaan we ook gesprekken nabootsten met acteurs. Soms gaat dat er best heftig aan toe, maar daardoor krijg je in een veilige omgeving de kans om er echt mee om te leren gaan."

Een unieke blik achter de schermen

De cursus is een must voor iedere tolk die diensten doet binnen de GGZ of er interesse in heeft. "Het is een unieke kans om een kijkje te nemen in de keuken van de GGZ. Je leert over de theorie, oefent met realistische situaties en is er ruimte om vragen te stellen, om fouten te maken en daarvan te leren."

Dat kan normaal gesproken niet, zegt Aarts. "Tijdens een gesprek binnen de GGZ ben je als tolk geen partij. Je bent er enkel om te vertalen. Er is geen ruimte voor vragen over waarom een psycholoog bepaalde dingen doet. Ik denk dat dat heel waardevol is om je werk beter uit te kunnen voeren en dat draagt bij aan het grotere doel: betere zorgverlening."

Wil jij ook stevig in je schoenen staan bij tolkdiensten binnen de GGZ? Meld je dan aan voor de cursus 'Tolken binnen de GGZ' via KTV Kennisnet. Meer informatie en inschrijven.